शहीद भगतसिंह यांची जेल डायरी

या डायरीमध्ये भगतसिंग विविध विषयांना हात घालतात आणि प्रत्येक मुद्द्याची तर्कसंगत मीमांसा करतात . मानवाच्या उत्पत्तीपासून कुटुंबसंस्था तयार होण्यापासून ते राज्यसंस्थेच्या उगमापर्यंत सामंतशाही च्या उदय आणि पाडावापासून ते साम्राज्यवाद आणि भांडवलदारांच्या वर्तमानापर्यंत धर्माच्या विवेचना पासून ते नास्तिकतेच्या तर्कापर्यंत, गुलामगिरीपासून क्रांती आणि आराजकतेच्या भीतीपर्यंत , कायद्याच्या अभ्यासापासून ते मृत्युदंडाच्या शिक्षेपर्यंत आणि फ्रेंच राज्यक्रांती पासून रशियन राज्यक्रांती पर्यंत प्लेटो – साँक्रेटिसच्या तत्त्वज्ञानापासून बर्ट्रान्ड रसेलच्या चिकित्सेपर्यंत ते सर्व मुद्द्यांचा अभ्यास करताना दिसतात समाजातील स्त्रियांची दयनीय अवस्था ,बाल कामगारांची समस्या तुरुंगातील एकाकीपणा मातृभूमीसाठी केलेल्या बलिदान चे महात्म्य या सर्व विषयांवरती त्यांनी या डायरीमध्ये भरभरून लिहिलेला आहे. ही डायरी वाचत असताना आपल्या मेंदूच्या वैचारिक प्रगल्भतेचा आवाका नक्कीच वाढलेला असेल ,आणि आपला मेंदू परिपूर्ण वैचारिकतेच्या प्रवासावरती नक्कीच पुढे गेलेले असेल .