जीन मशीन

रायबोसोम हा सजीवांच्या वैश्विक यंत्रणेचा, संगणकाच्या भाषेत सांगायचे तर जणू ‘सेंट्रल प्रोसेसर’ म्हणजे ‘मध्यवर्ती प्रक्रमक संयंत्र आहे. ते जनुकीय सांकेतिक लिपी वाचते अन् सजीवतेच्या क्रिया पार पाडते. त्याचा इतिहास हा डीएनएच्या इतिहासाइतकाच रोमांचक आहे. तुम्ही वेंकी रामकृष्णन यांना ‘सरस जिम वॅटसन’ असे म्हणू शकाल! वेंकी यांनी त्यांच्या तपशीलवार आठवणी, ‘द डबल हेलिक्स’ या पुस्तकाइतक्याच खुल्या मनाने लिहिलेल्या आहेत, आपली वैयक्तिक स्पर्धात्मक महत्त्वाकांक्षा त्यांनी प्रामाणिकपणे यात उलगडली आहे. मोठे पुरस्कार मिळविणे ही आकांक्षा बुद्धिमान मनाला एकाच वेळी कार्यप्रवण करते, वैचारिक चालना देत आणि स्वार्थीही बनवते असे भाष्य ते करतात, ‘जीन मशीन’ हे पुस्तक विज्ञानाच्या इतिहासातील एक महत्त्वाचा वृत्तांत म्हणून पुन्हा पुन्हा वाचले जाईल.
– रिचर्ड डॉकिन्स